Gradacac je stari bosanski grad smjesten na sjeveroistoku Bosne, na obroncima planina Majevice i Trebave sa nadmorskom visinom od 129 metara. U Gradacac se savremenim putnim komunikacijama dolazi iz pravca Modrce, BosanskogSamca, Orasja, Bikog i Ormanice odnosno Tuzle,sto ovaj grad svrstava u vaznu komunikacijsku vezu izmedju posavine i unutrasnjeg dijela Bosne. Opstina Gradacac ima oko 50 hiljada stanovnika od cega u samom gradu zivi oko 15 hiljada. Geografski polozaj je uslovio umjerenu klimu, toplo ljeto, izobilje zelenila i prijatne ljude. Nigdje se, valjda, na svijetu ne moze na tako malom prostoru naci toliko mnostvo prirodnih i historijskih ljepota. Njegovom okolinom dominira starogradska ljepotica, kula Husein-kapetana Gradascevica, koju su gradili majstori triju epoha, staroslavenske, rimske i turske, a tu su i djela savremene arhitekture. Osim centralne kule - koju mjestani nazivaju Gradina, u kompleksu starog grada nalazi se i sahat kula sagradjna 1824 godine, koja predstavlja poseban raritet zbog svoje nagnutosti u odnosu na platformu temelja. U stari grad omedjen kamenim zidinama ulazi se kroz tri kapi kule - odnosno karaule, a u blizini jedne od njih nalazi se dzamija Husejnija koju je 1826.g. sagradio Husein - kapetan Gradascevic.

Od kulturno-historijskih spomenika iz turskog doba tu je i kuca Gradascevica sagradjena 1786 godine koja predstavlja svojevrstan muzej, zbog svog vanjskog izgleda i unutrasnjeg uredjenja. Ispod Starog grada nalazi se savremeno uredjen gradski park na koji se glavnom ulicom nadovezuje aleja kestenova stara preko 100 godina. Ona gradanima i brojnim posjetiocima i u najtoplijim ljetnim danima omogucuje ugodnu setnju debelom hladovinom.

Gradacac je ponosan i na svoja dva vjestacka jezera smjestena nedaleko od centra grada. U okviru klasicne turisticke ponude u sezoni ljetnih odmora posebno se istice jezero "Hazna" sa uredjenim plazama i drugim sadrzajima za odmor i rekreaciju uz prirodni okolis,cistu vodu i morski ugodaj. Na jednoj od savremeno uredjenih plaza nalazi se igraliste za odbojku na pijesku na kojem se svake godine organizuju turniri uz ucesce ekipa iz svih dijelova BiH. Za najmladje kupace posebno je atraktivno ogradjeno kupaliste sa toboganom i prilagodjenom dubinom vode od pola do jednog metra sto je dodatno olaksanje roditeljima. Ovo kupaliste upotpunjuju djesij plaza posuta rijecnim pijeskom i igraliste sa potrebnim rekvizitima.

Tradicija sportsko rekreativnog ribolova u Gradaccu datira jos od otvaranja jezera Hazna 1965 godine. Na torn planu Udruzenje sportskih ribolovaca "Hazna" koje okuplja oko 300 clanova svake godine organizuje udruzenjsko takmicenje, a gradacaka jezera su veoma cesto poprista znacajnijih takmicenja u sportskom ribolovu na nivou BiH i sire. Poribljavanje jezera je redovna aktivnost gradacakih ribolova a casto doprinosi dobrom ulovu Sarana, Smudja, Soma,Stuke i druge sitne ribe.

Medju krajeve bogate mineralnim i ljekovitim vodama u BiH ubraja se i Gradacac. Terapetska vrijednost gradacacke banje "Ilidza" poznata je vise od 150 godina. Prvi banjski objekat sagradjen je 1882.g., a danas se tu nalazi savremeni banjsko terapeutski centar i hotel koji raspolaze sa 160 lezaja u dvokrevetnim i trokrevetnim komfomim sobama sa kupatilima i bogato uradjenim lodjama. Osim hotelskog smjestaja gostima je na raspolaganju vise od 100 lezajeva privatnog smjestaja u blizini banje i jezera Hazna.

Ljekovita voda banje Ilidza istice se svojim fiziohemijskim karakteristikama, tj. stalnom temperaturom od 29,5 C, zatim mineralizacijom i radioaktivnoscu zbog cega se terapeutski moze koristiti u nekoiko domena. Uz primjenu savremenih metoda lijecenja i terapija a pod nadzorom specijalista fizijatara, fizioterapeuta i drugog medicinskog osoblja, uspjesho se lijece:

- hroncne reumatske bolesti, upalne i degenerativne geneze,
- postreumatska stanja lokomotornog sistema,
- neuroloske bolesti
- hronicne ginekoloske bolesti i
- bolesti metabolizma.

Drugo gradacacko jezero "Vidara" je takodjer vjestacka akumulacija sa kapacitetom od preko milion kubnih metara vode koja sluzi za napajanje tehnickom vodom industrijske zone. I ovo jezero je veoma cesto popriste znacajnih sportskih desavanja u organizaciji sportsko ribolovnog udruzenja. U kompleksu jezera smjestene su prostorije ronilackog kluba "Vidara" cijih 25 stalnih clanova svojim aktivnostima daju doprinos ocuvanju covjekove okoline.

Uslove za razvoj sportsko rekreativnog turizma u Gradaccu nadopunjuje savremena sportska dvorana - Gradacacka skenderija kapaciteta oko 1000 posjetilaca sa savremenom opremom koja omogucuje pripreme vrhunskih sportasa i organizovanje raznih sportskih sadrzaja u dvoranskim sportovima.

U neposrednoj blizini se nalazi i otvoreno igraliste za mali nogomet i kosarku.Tradicija dvoranskog sporta se ogleda u uspjesnim sportskim kolektivima, kakvi su rukometni i kosaraski klub, te zenski odbojkaski klub, koji osim ucesca u redovnim ligaskim takmcenjima, veoma cesto organizuju medjunarodne turnire na koje se odazivaju evropski priznate ekipe i reprezentacije.

Jedna od manifestacija po kojima je Gradacac poznat i na evropskom planu je tradicionalni Sajam sljive koji je u poslijeratnom periodu prerastao u Sajam poljoprivrede i prehrambene industrije. Svake godine krajem avgusta Gradacac zivi sa svojim sajmom. Preko trideset godina ova manifestacija je jedna od najprestiznijih bh smotri dostignuca oblasti poljoprivrede i prehrambene industrije, a posljednjom transformacijom znacajno mjesto medju izlagacima dobili su proizvodjaci i preradjivaci mesa, mlijeka i mlijecnih proizvoda.

Osim komercijalnih sureta u okviru Sajma se po pravilu organizuju naucni i privredni skupovi s ciljem unapredjenja poljoprivredne proizvodnje, kao i ocjena kvaliteta izlozenih proizvoda. Iz godine u godinu Sajam dozivljava svoju ekspanziju, tako da je posljednja po redu manifestacija okupila preko 100 izlagaca iz zemlje i inostranstva. Kulturno zabavni i sportski sadrzaji su sastavni dio Sajma koji se krunise tradicionalnom Plavom noci, zadnjeg dana sajma.

Tekst : "Vodič kroz Gradačac"